Odmulanie stawu to wybranie z dna mułu, szlamu i resztek roślin, które spłycają zbiornik i psują wodę. Czyścimy stawy o każdej powierzchni koparkami z długim ramieniem o zasięgu 15-22 m, pracując z brzegu, w wielu stawach bez spuszczania wody.
W skrócie
- Odmulanie i czyszczenie stawów o każdej powierzchni
- Koparki z długim ramieniem o zasięgu 15-22 m, praca z brzegu
- Usuwanie szlamu, mułu, nadmiaru roślin i śmieci
- Pogłębianie stawu, naprawa i umocnienie linii brzegowej
- Wycena po oględzinach, kalkulacja najpóźniej 2 dni po spotkaniu
Kiedy staw wymaga odmulenia
Muł zbiera się w każdym stawie: opadają do niego liście, obumarłe rośliny, resztki pokarmu dla ryb i ziemia spłukiwana z brzegów. Z roku na rok warstwa osadu rośnie, a staw robi się płytszy i cieplejszy. Sygnały, że przyszedł czas na czyszczenie stawu z mułu:
- staw jest wyraźnie płytszy niż po wykopaniu, a przy brzegu noga zapada się w miękki osad,
- woda latem szybko zielenieje i mętnieje,
- po poruszeniu dna czuć zapach zgniłych jaj,
- trzcina, pałka i rzęsa zajmują coraz więcej powierzchni, a otwartej wody ubywa,
- latem albo pod lodem zdarzają się śnięte ryby, bo w wodzie brakuje tlenu,
- brzegi osuwają się do wody i zmieniają kształt.
Zarastanie stawu i zamulanie idą w parze: rośliny zatrzymują osad, a gruby muł daje im żyzne podłoże. Im dłużej się z tym czeka, tym więcej materiału trzeba potem wybrać.
Najlepsza pora na odmulanie
Najczęściej odmula się staw późnym latem i jesienią. Poziom wody jest wtedy zwykle niższy, rośliny kończą sezon, a ptaki i płazy mają za sobą okres rozrodu. Wiosna jest najmniej korzystna, bo brzegi po roztopach są rozmiękłe.
Dokładny termin ustalamy z właścicielem po oględzinach. Jak często wracać do czyszczenia, zależy od stawu, o czym piszemy w poradniku jak często czyścić staw.
Jak odmulamy stawy
Koparka z długim ramieniem stoi na brzegu i wybiera muł łyżką z dna, odcinek po odcinku, przesuwając się wokół stawu. Sposób pracy dobieramy do stawu:
| Sposób | Kiedy się sprawdza | Na co uważać |
|---|---|---|
| Z brzegu, bez spuszczania wody | Staw bez spustu, muł w zasięgu ramienia, nośny brzeg | Woda przez pewien czas mętna, w upał mniej tlenu dla ryb |
| Po obniżeniu lustra wody | Gruba warstwa mułu, pogłębianie, profilowanie skarp | Trzeba mieć gdzie odprowadzić wodę, ryby zwykle się wcześniej odławia |
| Po spuszczeniu wody | Staw ze spustem, wyrównanie całego dna | Odłów ryb i czas na ponowne napełnienie stawu |

Odmulanie stawu bez spuszczania wody
Odmulanie stawu bez spuszczania wody to dobre rozwiązanie przy stawach, które nie mają spustu ani odpływu. Długie ramię sięga daleko od brzegu, a szerszy staw wybiera się z kilku stron.
Część drobnego osadu unosi się przy tym w wodzie i opada dopiero po pracy, dlatego staw tuż po odmuleniu jest mętny. Szerzej o sposobach czyszczenia piszemy w poradniku jakie są metody odmulania stawu.
Czyszczenie oczka wodnego
Czyszczenie oczka wodnego to mniejsza skala, ale podobne kłopoty: muł, opadłe liście i zarośnięte brzegi. Przy oczku w ogrodzie ustalamy z właścicielem, którędy wjedzie maszyna, żeby nie zniszczyć trawnika i rabat.
Co robimy z mułem
Odmulanie stawu daje sporo mokrego, ciężkiego urobku, więc najpierw odkładamy go na brzegu, żeby odciekł i przeschnął. Miejsce odkładu ustalamy z właścicielem przed rozpoczęciem prac, tak żeby urobek nie zasłaniał dojazdu i nie spływał z powrotem do stawu.
Przeschnięty urobek można rozplantować na działce, użyć do podwyższenia terenu albo uformować z niego niski wał. Osad z wiejskiego stawu zawiera dużo materii organicznej, dlatego bywa rozkładany na polu lub w ogrodzie. Rozplantowanie urobku może być częścią zlecenia.
Pogłębianie stawu i umocnienie brzegu
Pogłębianie stawu to wybranie z dna nie tylko mułu, ale też rodzimego gruntu. Ma sens, gdy płytki staw latem za bardzo się nagrzewa albo zimą przemarza do dna.
Przy okazji odmulania naprawiamy linię brzegową. Podmyte i osunięte skarpy profilujemy na nowo, zwykle łagodniej niż były, bo stroma skarpa szybciej się obsuwa. Tam, gdzie brzeg jest stale podmywany albo stoi pomost, stosuje się umocnienia, np. płyty.

Od czego zależy koszt odmulania
Koszt odmulania podajemy po oględzinach, a szczegółową kalkulację przygotowujemy najpóźniej 2 dni po spotkaniu. Najwięcej zależy od:
- powierzchni stawu i grubości warstwy mułu,
- tego, czy staw da się obejść koparką dookoła, czy trzeba obniżyć poziom wody,
- dojazdu i nośności brzegu,
- zagospodarowania urobku na działce,
- prac dodatkowych: wycięcia trzciny i krzewów, pogłębiania, umocnienia brzegu,
- odległości, z której przywozimy maszyny.
Formalności przy odmulaniu stawu
Wycinanie roślin z wody lub z brzegu w związku z utrzymywaniem wód nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego ani zgłoszenia (Prawo wodne, art. 395 pkt 3). Dotyczy to np. usuwania trzciny i pałki przy czyszczeniu stawu.
Inaczej jest, gdy przy okazji zmieniają się parametry stawu: powierzchnia, głębokość albo sposób zasilania wodą. Wtedy formalności ustala się ze starostwem lub z Wodami Polskimi, zanim koparka zacznie pracę. Przepisy dotyczące nowych stawów zebraliśmy na stronie kopanie stawów.
Gdzie odmulamy stawy
Odmulanie stawu wykonujemy w Białymstoku i w województwie podlaskim, m.in. w okolicach Augustowa, Grajewa, Hajnówki, Łomży, Moniek, Sokółki, Suwałk i Zambrowa, a poza regionem w okolicach Warszawy i Lublina. Przy większych zleceniach dojeżdżamy w całą Polskę własnym transportem maszyn.
Większe zbiorniki czyścimy w ramach usługi czyszczenie zbiorników retencyjnych: koszenie skarp, usuwanie mułu, piasku i śmieci, plantowanie dna.
Powiązane poradniki: czy można odmulić staw bez spuszczania wody, od czego zależy cena odmulania stawu, jak wyczyścić oczko wodne z mułu oraz co zrobić, gdy staw zarasta trzciną i rzęsą.
Staw zarasta i się spłyca? Przyjedziemy na oględziny
Wycenę przygotowujemy po obejrzeniu stawu, szczegółową kalkulację najpóźniej 2 dni po spotkaniu.
Pytania o odmulanie stawu
Czy staw trzeba spuścić przed odmulaniem?
Nie zawsze, bo koparka z długim ramieniem o zasięgu 15-22 m wybiera muł z brzegu, przy pełnym stawie. Wodę obniża się raczej przy bardzo grubej warstwie mułu albo przy pogłębianiu. Jeżeli staw nie ma spustu, obniżenie wody wymaga pompowania, dlatego na oględzinach najpierw sprawdzamy, czy można go uniknąć.
Jak często trzeba odmulać staw?
Nie ma jednego terminu, bo tempo zamulania zależy od tego, ile liści, ziemi i resztek roślin trafia do wody. Staw pod drzewami albo taki, do którego spływa woda z pola, zamula się szybciej niż staw na otwartej łące. Stan osadu oceniamy podczas oględzin i wtedy mówimy, czy odmulanie jest już potrzebne.
Ile kosztuje odmulanie stawu?
Cenę podajemy po oględzinach, bo grubość mułu i dostęp do brzegu różnią się nawet przy stawach tej samej wielkości. Więcej pracy wymagają zwłaszcza gruba warstwa osadu, obniżanie wody i zarośnięte brzegi, które trzeba najpierw oczyścić. Szczegółową kalkulację przygotowujemy najpóźniej 2 dni po spotkaniu.
Co dzieje się z rybami podczas odmulania?
Przy odmulaniu z brzegu ryby mogą zostać w stawie, ale lepiej unikać upałów, bo wzruszony muł zużywa tlen z wody. Przy obniżaniu lub spuszczaniu wody ryby odławia się wcześniej i przenosi do innego zbiornika. Termin prac ustalamy z właścicielem tak, żeby zdążył przygotować odłów.
Czy czyścicie też oczka wodne z folią?
Tak, ale sposób czyszczenia oczka z folią albo z gotowej niecki ustalamy dopiero po obejrzeniu, bo łyżka koparki nie może uszkodzić izolacji. Przy bardzo małym oczku praca koparką nie zawsze ma sens i mówimy o tym wprost na oględzinach. Oczko ziemne bez folii czyścimy podobnie jak mały staw.
